منطقه مسکونی خلیل آباد در قرون و سده های گذشته محدوده کوچکی را به خود اختصاص می داد که در دوران سلطنت شاه عباس صفوی بر اثر زلزله به کلی ویران شد و بعدها (حدود 250 سال قبل) توسط شخصی به نام خلیل خان فرزند جلیل بیک از خاندان عرب میش مست که بر این سرزمین حکومت می کرد قلعه ای بزرگ و زیبا به نام خودش بنا نهاد که بعدها خلیل آباد نام گرفت.


وجود آثار قلعه و آتشکده در کوههای شمال شرقی و قلعه دختر در کوههای شمال غربی که از تمدنی چند هزار ساله حکایت می کنند حاکی از پیشینه و غنای تاریخی این ناحیه و خلیل آباد فعلی است . اما در حقیقت نام این سرزمین ، خارزنج است که در کتب تاریخی و معتبر از آن و بسیار نام برده شده‌است . شهر خارزنج در ناحیه شمالی شهر خلیل آباد فعلی واقع شده بود که در اثر زمین لرزه تخریب و ساکنانش در دشتهای جنوبی پراکنده و اقدام به ساخت آبادی‌های متعدد نمودند ، سرانجام بدلیل وجود ناامنی‌های حاصل از حمله افاغنه و ترکمنها اقدام به ساخت قلعه معروف خلیل آباد نمودند و خلیل آباد مرکزیت یافت و بدین ترتیب مردم با این منطقه انس گرفته و هر روز بر جمعیت آن افزوده که در نهایت در سال 1343 به شهر و با پیگیریهای مردمی و همت مسئولین وقت در سال 1382 به شهرستان ارتقاء یافته‌است.


خلیل آباد دارای دو بخش مرکزی و ششطراز  و 28 روستا می باشد.

ابراهیم آباد ، بزنجرد ، میر آباد ، کلاته شادی ، هفت خانه، حسین آباد ، دهنو ، نصر آباد ، مزده ، سر مزده ، جابوز ، سعد الدین ، ارغا ، مهدی آباد، شوراب ، تکمار ، کاهه و... از روستاهای شهرستان خلیل آباد می باشند.

براساس کتب تاریخی ،پیشینه شهرستان به دوران زرتشت بر می‌گردد ،به طوری که آثار و ابنیه زرتشتیان در اطراف شهرستان به چشم می‌خورد . اما رونق علمی وفرهنگی آن به قرون سوم و چهارم هجری که به نام خارزنج معروف بوده باز می‌گردد .

به‌عنوان نمونه در جلد ششم لغتنامه دهخدا از خارزنج به‌عنوان شهری آباد و خاستگاه اهل علم وادب یاد شده‌است .

از معروف ترین علما و بزرگان خارزنج می‌توان به احمد بن محمد خارزنجی صاحب کتاب ((تکلمه در لغت)) و یوسف بن حسن خارزنجی از فضلای زمان خود اشاره کرد .

 

از دیگر شخصیتهای تاریخی این شهرستان عمیدالملک کندری وزیر دربار سلجوقیان (طغرل) است که از شخصیتهای مهم و سرنوشت ساز در تاریخ کشورمان به شمار می‌رود.

 

خلیل آباد از جمله شهرهای سرسبزی می باشد که با توجه به قرار گرفتن در ناحیه نیمه خشک و حاشیه کویر، جذابیت و طراوت خاصی دارد.

 

از لحاظ اقتصادی شهرستان خلیل آباد بر پایه كشاورزی، دامپروری و صنایع دستی استوار است و سطح زیر كشت باغات انگور، انار و پسته در شهرستان7983 هكتار و سایر محصولات كشاورزی شامل زیره، پنبه، جو، گندم و 000، 4350 هكتار می باشد . انگور خلیل آباد در سطح كشور به لحاظ كیفیت رتبه نخست و از بعد كیمت رتبه دوم را به خود اختصاص داده است . مهمترین معادن شهرستان معدن سنگ آهن، جیوه، مس، كائولن، گچ و آهك می باشد.